Karta czynności
Oględziny
Oględziny miejsca, osoby lub rzeczy w postępowaniu karnym: podstawa czynności, utrwalenie zastanego stanu, zabezpieczenie śladów i protokół.
Podstawy prawne
Art. 207 k.p.k. pozwala w razie potrzeby przeprowadzić oględziny miejsca, osoby lub rzeczy. Ich celem jest ustalenie i utrwalenie stanu istotnego dla postępowania. W przypadkach niecierpiących zwłoki podstawę zabezpieczenia śladów i dowodów przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem stanowi również art. 308 k.p.k.
Oględziny wymagają protokołu na podstawie art. 143 § 1 pkt 3 k.p.k. Fotografie, nagrania i szkice uzupełniają dokumentację. Art. 147 reguluje utrwalanie przebiegu za pomocą urządzeń rejestrujących; uczestników uprzedza się o takim utrwalaniu przed uruchomieniem urządzenia.
Gdy potrzebne są wiadomości specjalne, należy zasięgnąć opinii biegłego (art. 193). Do technicznej obsługi czynności, np. pomiarów, fotografii lub zabezpieczenia śladów, można wezwać specjalistę zgodnie z art. 205.
Przebieg i utrwalenie czynności
- Ustal zakres i zabezpiecz miejsce. Najpierw uwzględnij ratowanie życia i usunięcie bezpośredniego zagrożenia. Ogranicz dostęp osób postronnych oraz ryzyko zmiany stanu miejsca i zanieczyszczenia śladów. Odnotuj zmiany spowodowane wcześniejszymi działaniami, jeśli są znane.
- Określ uczestników i warunki. Zapisz osoby wykonujące czynność, biegłych i specjalistów, czas rozpoczęcia, oświetlenie, pogodę oraz inne warunki istotne dla spostrzeżeń. Pouczenia i udział stron dobierz do ich roli oraz trybu czynności.
- Utrwal stan zastany. Opisuj miejsce lub przedmiot od ogółu do szczegółu, zachowując czytelną kolejność. Powiąż opis z fotografiami, szkicem i pomiarami. Oddziel bezpośrednie spostrzeżenia od relacji innych osób i hipotez.
- Oznacz i zabezpiecz ślady. Używaj spójnej numeracji w protokole, wykazie, fotografiach i oznaczeniach zabezpieczonych materiałów. Opisz miejsce ujawnienia, sposób zabezpieczenia i przekazanie; dobierz opakowanie do rodzaju materiału przy udziale właściwego specjalisty.
- Zachowaj możliwość ponownego badania. Jeśli przedmiot może zostać zniszczony lub zniekształcony, pozostaw w miarę możliwości część w stanie niezmienionym. Jeżeli nie jest to możliwe, utrwal stan w inny sposób (art. 207 § 2).
- Zakończ i sprawdź dokumentację. Zapisz czas zakończenia, uzupełnij załączniki, sprawdź zgodność oznaczeń i odnotuj dalsze przekazanie materiałów. Przed podpisaniem odczytaj protokół uczestnikom zgodnie z art. 150.
Dokumentowanie — co sporządzić
Obowiązkowy warunkowo oznacza: dokument staje się wymagany po spełnieniu wskazanej przesłanki. Fakultatywny nie zastępuje dokumentu wymaganego przepisem.
Notatnik służbowy / e-Notatnik
W służbie patrolowej utrwal przyjęcie zgłoszenia, czas przybycia, miejsce i stan zastany przed oględzinami, działania ratownicze, zabezpieczenie miejsca, powiadomienia, osoby wchodzące i czas przekazania ekipie. Gdy sam wykonujesz oględziny, zapisz ich czas, uczestników, oznaczenie protokołu i przekazanie materiału. Szczegóły badania miejsca i ujawnione ślady dokumentuje protokół oględzin, nie ogólna notatka z interwencji.
Notatki
Nie sporządzaj dodatkowej notatki urzędowej streszczającej przebieg i wynik czynności już utrwalonej w protokole (§ 22 ust. 5 wytycznych nr 3 KGP). Osobno dokumentuj odrębne ustalenia i szczególne obowiązki wskazane poniżej.
Notatka urzędowa z zabezpieczenia i przekazania miejsca
Obowiązkowy warunkowoGdy policjant kierujący zabezpieczeniem przekazuje miejsce policjantom wykonującym oględziny — § 47 ust. 3 wytycznych nr 3/2017.
- Wcześniejsze ustalenia, przebieg zabezpieczenia, znane zmiany na miejscu i działania ratownicze.
- Dokładny czas przekazania miejsca oraz dane osoby, której je przekazano; oznaczenie sprawy, autor i podpis.
Notatka urzędowa z uzgodnień z prokuratorem
Obowiązkowy warunkowoGdy powiadomiony prokurator odstępuje od przybycia na miejsce zdarzenia — sporządza ją policjant dokonujący uzgodnień (§ 48 ust. 4 wytycznych).
- Sposób i czas powiadomienia, dane prokuratora, jego decyzja i polecenia; dołączenie do akt postępowania.
Notatka służbowa przewodnika psa
Obowiązkowy warunkowoPo użyciu psa w toku oględzin albo odstąpieniu przez przewodnika od jego użycia (§ 52 ust. 2).
- Przebieg i wynik pracy albo powód odstąpienia, w razie potrzeby szkic ścieżki tropienia; dołącz do protokołu.
Notatka urzędowa o kierunkach badań
FakultatywnyGdy po oględzinach prowadzący ze specjalistą lub biegłym ustala możliwości dalszych badań zabezpieczonego materiału (§ 53 ust. 4). Nie sporządzaj notatki urzędowej powtarzającej przebieg oględzin utrwalony w protokole.
- Materiał, proponowane badania, właściwe specjalności i ustalenia organizacyjne; odróżnij je od opinii biegłego.
Dokumenty do tej czynności
Protokół oględzin miejsca, osoby lub rzeczy
ObowiązkowyKażde wykonanie oględzin procesowych — art. 143 § 1 pkt 3 i 207 k.p.k. W sprawie o wykroczenie stosuj art. 37 k.p.w. i zasady właściwe dla czynności dowodowej.
Wpisz / dołącz:
- Miejsce, dokładny czas, przedmiot oględzin, osoby i role, warunki, stan zastany, przebieg, pomiary i wyniki.
- Numeracja śladów i rzeczy, ich lokalizacja, sposób ujawnienia i zabezpieczenia, oznaczenie załączników oraz wydanych zarządzeń i oświadczeń.
- Sporządzaj podczas oględzin; jeżeli warunki to uniemożliwiają, opisz powód, a zapiski i dokumentację wykorzystane do późniejszego spisania dołącz do protokołu (§ 45 ust. 7). Odczytanie, podpisy i ewentualne zarzuty zgodnie z art. 150.
Ewidencja osób zastanych i wchodzących na obszar oględzin
Obowiązkowy warunkowoPrzy zabezpieczaniu obszaru oględzin miejsca zdarzenia, do zakończenia jego badania (§ 47 ust. 1 pkt 6 i ust. 2).
Wpisz / dołącz:
- Dane osób, czas i przyczyna obecności lub przybycia oraz czas opuszczenia obszaru.
- Jeżeli ustalanie danych ratowników utrudnia ratowanie, można ograniczyć zapis do rodzaju i numerów rejestracyjnych albo taktycznych ich pojazdów.
Wykaz dla konkretnego miejsca: osoby, rola, czas wejścia i wyjścia. Zakres wymagany opisano powyżej.
Szkic lub dokumentacja pomiarowa położenia śladów
Obowiązkowy warunkowoPrzed przemieszczeniem i zabezpieczeniem materiału dowodowego sporządza się szkice lub dokumentację z urządzeń rejestrujących przestrzeń/pomiary, pokazującą wzajemne położenie śladów i rzeczy (§ 51 ust. 2). Zakres szczegółowości określa kierujący oględzinami.
Wpisz / dołącz:
- Stałe punkty odniesienia, pomiary i wzajemne położenie, numeracja zgodna z protokołem oraz oznaczeniami materiału.
- Załączniki powiąż z konkretnymi pozycjami protokołu.
Dokumentacja techniczna wytworzona przy oględzinach; powiąż ją z protokołem.
Pozostała dokumentacja fotograficzna, filmowa i plany
FakultatywnyDobierz według potrzeby i decyzji prowadzącego (§ 45 ust. 1, 8–9). Nie myl wyboru rodzaju dokumentacji technicznej z możliwością rezygnacji z obowiązkowego utrwalenia położenia materiału przed jego przemieszczeniem.
Wpisz / dołącz:
- Autor, czas, kolejność zdjęć lub nagrań, opis i numer śladu, powiązanie z protokołem; zabezpiecz nośniki przed zmianą i uszkodzeniem.
Załącznik fotograficzny wykonany podczas tej czynności; nie jest pustym formularzem.
Podstawy dokumentowania · sprawdzono 30.09.2026
- Kodeks postępowania karnego — art. 143 § 1 pkt 3, 147–150, 207–209 ↗
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia — art. 37 i 43 ↗
- Wytyczne nr 3/2017 — § 45, 47–48 i 51–53: dokumentacja oględzin ↗
- Zarządzenie nr 768 KGP, tekst ujednolicony na 12.06.2026 r. — § 25 ust. 9: notatnik służbowy i e-Notatnik ↗
- Wytyczne nr 2 KGP z 16.05.2025 r. — najnowsza sprawdzona zmiana wytycznych nr 3/2017 ↗
- Wytyczne nr 2 KGP — §§ 3–5: treść zapisu w notatniku ↗
- Wytyczne nr 3 KGP z późn. zm. — § 22: notatka a protokół ↗
- Wytyczne nr 3 KGP z 13.07.2020 r. z późn. zm. — przyjęcie zawiadomienia, dokumentowanie wykroczeń i immunitety ↗
- Zarządzenie nr 18 KGP z 10.06.2026 r. — obowiązek e-Notatnika w służbie na drogach ↗
Źródła prawne i formularze
-
Kodeks postępowania karnego — art. 121, 143, 147–150, 193, 205, 207–209 oraz 308.
-
Protokół oględzin — KGP — oficjalny formularz procesowy.
-
Wytyczne nr 3 KGP z 30 sierpnia 2017 r. — wskazówki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych, w tym oględzin.